Við Einstaka klett

Harmleikur og lítil smásaga byggð á honum.

 

Við hjónin vorum stödd ásamt Ingibjörgu Lilju dóttur okkar og Lappa í Brautarlæk núna í vor. Þetta var fyrsta ferðin í sumarkofann þetta árið og skólanámið í algleymi eins og gjarnan er þegar skólalok nálgast. Dóttirin sagðist myndu koma með þrátt fyrir annirnar en aðeins ef hún fengi frið til að sinna náminu. Foreldrarnir lofuðu að hafa sig hæga.

thyglisbrestur unglingsins varð þó til þess að skólabækurnar gleymdust við útidyrnar heima í Reykjavík. Hún mundi þó að eitt af verkefnum helgarinnar var að skrifa örsögu í íslensku. Til þess þarf engar skólabækur, aðeins blað, penna og góða hugmynd. Hugmynd að söguefni kom ekki svo glatt svo Guðrún spurði dóttur sína hvort hún hafi heyrt af harmleiknum við Einstakaklett. Hugsanlega gæti hún nýtt sér eitthvað úr þeirri frásögn sem kveikju að örsögunni.

Atvikið átti sér stað í búskapartíð Brynjólfs Bjarnasonar bónda í Króki í Norðurárdal og langafa Ingibjargar Lilju. Sennilega fljótlega eftir að Brynjólfur og Arndís hefja búskap þar í upphafi síðustu aldar. Veðrið var eins og það best gerist á þessu landi. Sólin bakaði heimilisfólkið þar sem það vann að baki brotnu við slátt á túninu neðan við bæinn. Nýmóðins sláttutækni hafði ekki enn fundið sér leið efst upp í Norðurárdalinn. Slegið var með orfi og ljá þannig að svitinn hefur án efa bogað af sláttufólki.

Einstakikletturinn er í miðri ánni. Í kringum hann er djúpur hylur sem freistandi væri að stökkva út í þegar heitt er í veðri.Einstakiklettur er klettur í miðri Norðurá neðan við bæinn Krók. Við klettinn er mikill og lygn hylur sem gæti freistað á heitum sumardögum.Að vinnudegi loknum sagðist vinnumaður sem á bænum var ætla að skreppa niður að á og skola af sér. Brynjólfur varar hann við ánni því þótt það sé freistandi að baða sig í hylnum undir Einstakaklett þá sé það varasamt því áin sé jökulköld. Hann bendir vinnumanninum á að baða sig aðeins þar sem vatn er staðið og alls ekki þar sem klettarnir varpa skugga yfir hylinn.

Vinnumaðurinn kom ekki aftur og heimilisfólkið fann hann örendan í ánni þegar það fór að vitja hans. Þótt engin hafi orðið vitni að atvikinu taldi heimilisfólk að hann hafi stokkið fram að klettinum í hylinn og líkaminn hans hafi einfaldlega ekki þolað viðbrigðin þegar kalt vatnið umlukti hann. Atvik þetta hvíldi þungt á Brynjólfi og þau hafa án efa verið þung sporin þegar hann dró vinnumanninn á land við Þrælavaðið en svo kallast grynningarnar neðan við hylinn við Einstakaklett.

Frásögnin af þessum sorglega atburði varð dóttur okkar kveikja að sögunni sem hér fer á eftir.

Við Einstakaklett

Fuglarnir sungu og sólargeislarnir léku við hvern þann sem ei stóð í skugga. Ég hafði unnið frá því að það byrjaði að birta og yfir daginn meðan sólin var sem hæst á himni. Loks hafði ég lokið dagsverki mínu.

Hendurnar voru bólgnar eftir að halda þétt um orfið sem ég notaði til að slá grasið af túninu, svitinn lak niður eftir öllum líkama mínum og hver vöðvi öskraði á hvíld. Ég gekk eftir slegnu túninu að torfbænum þar sem bóndahjónin voru og biðu eftir því að ég kæmi og tilkynnti þeim það að verki mínu þennan dag væri lokið. Þegar ég kom að bænum þakkaði bóndinn mér fyrir vinnuna og samþykkti ósk mína um að fá að baða mig í ánni sem var spölkorn frá bænum.

Áin rann spegilslétt eftir dalnum. Sólin glampaði á hana og þegar ég snerti hana rétt við yfirborðið var hún volg og svalandi. Það var freistandi að stökkva út í en eins og bóndinn benti mér á að gera, fór ég hægt og varlega í hylinn. Í fyrstu var áin köld en eftir örlitla stund fór ég að venjast kuldanum. Ég lokaði augunum og leyfði ánni að bera mig áfram með straum sínum.

Ég opnaði augun aftur þegar ég fann kaldan skugga í stað sólar bera fyrir augu mín. Ég reyndi að synda frá skugganum sem gerði ána svo kalda en það virtist sem líkami minn vildi ekki svara. Ég var fastur í dýpsta hyl árinnar, í köldum skugga sem barst frá Einstaka klett sem stóð upp úr miðri ánni. Ég fann fyrir því hvernig kuldinn læddist upp eftir líkama mínum, í hvern útlim. Ég barðist við að anda en ég gat það ekki. Að lokum læsti kuldinn sig um hjarta mitt.

Ingibjörg Lilja - 9.U í Laugalækjarskóla